ASTRONOMY
اندازه کره ماه در مقایسه با سایر اقمار منظومه شمسی متوسط است. بزرگترین قمر ، متعلق به مشتری است که گانیمید نام داشته و قطرش 5262 کیلومتر است ، در حالیکه قطر ماه 3476 کیلومتر میباشد. از اقمار متعدد کوچکتر ، میتوان از کردلیا ، قمر اورانوس ، نام برد که فقط 30 کیلومتر قطر دارد. ماه و زمین بطور همزمان و حدود 4.5 میلیارد سال پیش شکل گرفتند. اینکه ماه دقیقا چگونه بوجود آمده هنوز معلوم نشده است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفته است. نظریهای که بیش از سایر نظریهها پذیرفته شده این است که ماه از برخورد یک سیارک به اندازه مریخ به زمین بوجود آمده است. زمین با نیروی گرانش ماه را به سوی خود میکشد. اگر انسان ماه را که در حقیقت بی وقفه به دور سیاره ما میچرخد، از گردش باز میداشت، ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت میایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین میشتافت و در نهایت با آن برخورد میکرد. البته این عمل میسر نیست. ماه از هماه زمانهای اولیه با سرعتی برابر 3659 کیلومتر در ساعت به دور زمین در حال گردش بوده است. در اثر این حرکت گردشی ، یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد میشود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد، است. این دو نیروی مخالف ، اثر یکدیگر را بطور متقابل خنثی میکنند، به نحوی که ماه هموراه بر مدار خود باقی میماند. بیش از 3.5 میلیارد سال پیش ، سطح ماه به شدت توسط شهاب سنگها بمباران شد و گودالهای زیادی در سطح آن بوجود آمدند. وسعت بعضی از این گودالها به 300 کیلومتر (185 مایل) میرسد که توسط دیوارههایی از کوههای سنگی که بر اثر برخورد شهاب سنگها بوجود آمده اند، محصور شده اند. بعضی از گودالها ، دیوارهای تراس دار یا حلقههای کوهستانی هم مرکز داشته و در اکثر آنها قلههایی نیز وجود دارند. گودالهایی که رگههای بزرگ و درخشان توف نام دارند، بسیار تماشایی هستند. تعدادی از گودالهای بزرگتر از گذاره آتشفشانی پر شده و درباهایی در سطح ماه بوجود آوردهاند. گودال کوهستان هلال و بدر چگونه تشلیل میشود؟ همیشه 50 درصد سطح ماه در معرض نور خورشید قرار دارد. میزان ناحیه روشن ماه ، به موقعیت ماه نسبت به زمین و خورشید بستگی دارد. اندازه ناحیه قابل رویت ، از کاملا تاریک تا ماه کامل متغیر است. این دوره کامل هشت مرحله دارد که اهله ماه نامیده میشوند. چرخه اهله ماه ، هر 29.53 روز کامل میشود. گرفتگی زمانی رخ میدهد که یک جرم آسمانی بطور موقت در مسیر نور یک جرم آسمانی دیگر قرار گیرد. در طول سال ، 2 یا 3 خسوف (ماه گرفتگی) رخ میدهند، آن هم وقتی که زمین بین ماه کامل و خورشید قرار گرفته و بر سطح ماه سایه افکند. یک یا دو کسوف (خورشید گرفتگی) نیز در طول سال رخ میدهند. کسوف بر اثر قرار گرفتن ماه بین زمین و خورشید به زمین بوجود میآید. هنگام کسوف ، حدود 161 کیلومتر (100 مایل) از زمین در تاریکی قرار میگیرد. نقش سایه خورشید گرفتگی فقط زمانی قابل رویت است که سایه ماه روی مکانی که بیننده در آن قرار دارد بیفتد. ماه گرفتگی در هر قسمتی از زمین که روبروی ماه قرار گرفته باشد قابل رویت است. منبع : daneshnameh.roshd.ir خورشیدگرفتگی یا کُسوف (نام قدیمیتر خورگیر[وقتی رخ میدهد که سایه ماه بر بخشی از زمین بیافتد و در نتیجه از دید قسمتهایی از کرهٔ زمین، قرص ماه روی قسمتی از قرص خورشید را بپوشاند. این پدیده هنگامی رخ میدهد که زمین و ماه و خورشید به ترتیب در یک خط راست یا تقریباً در یک خط راست قرار بگیرند و این شرایط تنها در زمان ماه نو ممکن است برقرار گردد. گرفتگی کامل خورشید را باید یکی از منظرههای بسیار زیبا و در عین حال ترسناک طبیعت دانست. برای ارائه تعریف دقیق نجومی خورشیدگرفتگی، باید به تعاریف زیر توجه نمود: بر اساس این تعاریف نجومی، هرگاه ماه از میان زمین و خورشید عبور نماید و سایهٔ ماه روی قسمتی از زمین بیافتد، هم اختفاءِ خورشید توسط ماه رخ دادهاست و هم گرفتِ زمین توسط ماه رخ دادهاست. با وجودِ این، چنانکه از قدیم به رخ دادن این پدیده خورشیدگرفتگی گفته میشدهاست، هنوز هم از این نام استفاده میشود. زمین در گردش به دور خورشید و ماه در گردش به دور زمین در مدارهای بیضیشکل اما نزدیک به دایره حرکت میکنند. شعاع مدار گردش زمین به دور خورشید (تقریباً ۱۵۰ میلیون کیلومتر) حدود ۴۰۰ برابر بزرگتر از شعاع مدار گردش ماه به دور زمین (تقریباً ۳۸۰ هزار کیلومتر) است و این در حالی است که اندازهٔ واقعی خورشید نیز حدود ۴۰۰ برابر بزرگتر از اندازهٔ واقعی ماه است. این وضعیت باعث شدهاست که اندازهٔ ظاهری ماه و خورشید از دید اهالی کرهٔ زمین تقریباً یکسان باشد. بیضی بودن مدارها، باعث میشود که فاصلهٔ زمین تا خورشید در طول زمان تا حد ۱٫۶ ٪ کم یا زیاد شود و فاصلهٔ ماه تا زمین در طول زمان تا حد ۵٫۴ ٪ کم یا زیاد شود. این مطلب موجب شدهاست که در زمانهای مختلف، اندازهٔ ظاهری ماه و خورشید کمی تغییر کند و در نتیجه ماه گاهی کوچکتر، گاهی هماندازه و گاهی اندکی بزرگتر از خورشید دیده شود. از سطح کرهٔ زمین، اندازهٔ ظاهری ماه از ۲۹٫۳ تا ۳۴٫۱ دقیقهٔ قوس و اندازهٔ ظاهری خورشید از ۳۱٫۶ تا ۳۲٫۷ دقیقهٔ قوس در تغییر میباشند. صفحهٔ مداری گردش ماه به دور زمین، نسبت به صفحهٔ مداری گردش زمین به دور خورشید °۵٫۱۴۵ زاویه دارد. این مطلب باعث میشود که در زمان ماه نو، در اغلب موارد ماه با خط واصل بین زمین و خورشید فاصله داشته باشد و تنها در بعضی از دفعاتِ ماه نو این سه جرم آسمانی تقریباً در یک خط راست قرار بگیرند. ویژگیهای مداری ذکر شده در بالا، موجب شدهاست که پدیدهٔ خورشیدگرفتگی در کرهٔ زمین از ویژگیهای منحصر به فردی در بین سیارات منظومهٔ خورشیدی برخوردار باشد و پیچیدگیها و زیباییهای خاصی به شرح زیر در آن دیده شود: حدود ۳۰ روز طول میکشد تا ماه یک گردش کامل به دور زمین انجام دهد و در هر بار گردش، یک بار ماه نو رخ خواهد داد. اگر صفحهٔ مداری گردش ماه به دور زمین همان صفحهٔ مداری گردش زمین به دور خورشید میبود، در هر ماه یک بار خورشید گرفتگی رخ میداد. اما وجود انحراف زاویهای بین این دو صفحه، باعث میشود که در بسیاری از ماهها، ماه از بالا یا پایین قرص خورشید بگذرد. بنا بر این تنها دو یا سه بار در هر سال، ماه در هنگام عبور از فاصلهٔ میان زمین و خورشید به اندازهٔ کافی به خط واصل بین زمین و خورشید نزدیک میشود و در این هنگام گرفت خورشید رخ میدهد. این نوع از خورشیدگرفتگی، هنگامی رخ میدهد که از سطح زمین اندازهٔ ظاهری ماه کوچکتر از اندازهٔ ظاهری خورشید دیده شود. در این وضعیت، در مکانهایی از کرهٔ زمین که به خط واصل مرکز خورشید و مرکز کرهٔ ماه خیلی نزدیک هستند، تنها حلقهٔ پرنوری از خورشید دیده میشود و درون حلقه (که روی تاریک ماه است) کاملا تاریک دیده میشود. این نوع از خورشیدگرفتگی، هنگامی رخ میدهد که از سطح زمین اندازهٔ ظاهری ماه اندکی بزرگتر از اندازهٔ ظاهری خورشید دیده شود. در این وضعیت، در مکانهایی از کرهٔ زمین که به خط واصل مرکز خورشید و مرکز کرهٔ ماه خیلی نزدیک هستند، تمام سطح خورشید توسط روی تاریک ماه پوشانده میشود. در این نوع خورشیدگرفتگی امکان رؤیت جو خورشید وجود دارد که زیبایی این پدیده عمدتا به همین موضوع برمیگردد. معمولاً هر ۱٫۵ سال یک بار خورشید گرفتگی کلی روی میدهد، اما هر انسان در طول عمرش شاید یک بار شانس تماشای این پدیده را داشته باشد. هرگاه خورشیدگرفتگی اتفاق میافتد، در مکانهایی از سطح کرهٔ زمین که از خط واصل مرکز خورشید و مرکز کرهٔ ماه دور هستند، امکان رؤیت گرفت کلی یا گرفت حلقوی وجود ندارد. در چنین نقاطی - که شامل مساحت بیشتری از زمین میشود - دو قرص خورشید و ماه هممرکز دیده نمیشوند و در نتیجه روی تاریک ماه، تنها قسمتی از قرص خورشید را میپوشاند که به این حالت گرفت جزئی گفته میشود. در بعضی از خورشیدگرفتگیها، از سطح زمین اندازهٔ ظاهری ماه و خورشید خیلی به یکدیگر نزدیک است. در این وضعیت که خیلی به ندرت رخ میدهد، ممکن است در نقاطی از سطح زمین خورشیدگرفتگی کلی و در نقاط دیگری خورشیدگرفتگی حلقوی دیده شود که به این حالت خورشیدگرفتگی مرکب اطلاق میگردد. در این حالت نیز در دیگر نقاط سطح زمین، خورشیدگرفتگی جزئی دیده خواهد شد. برای هر جسم کروی تاریک مانند ماه که در نزدیکی جسم کروی نورانی مانند خورشید قرار بگیرد، سایهای تشکیل میشود که میتوان در آن قسمتهای زیر را تشخیص داد: اگر وضعیت مداری ماه در هنگام ماه نو به گونهای باشد که هیچ کدام از سه قسمت سایه ماه با سطح زمین تلاقی نکند، خورشیدگرفتگی اتفاق نخواهد افتاد. در غیر این صورت، یکی از حالتهای زیر رخ خواهد داد: در خلال گرفت، بر اثر حرکت ماه و چرخش زمین، سایه ماه زمین را از غرب به شرق طی میکند، که به این سیر حرکتی سیر گرفتگی کلی میگویند. هر کسی که در این مسیر باشد خورشید را در حالت گرفت کلی خواهد دید، این مسیر در بیشترین حالت به ۳۲۰ کیلومتر میرسد و حدود نیم درصد سطح زمین را میپوشاند. پیدایش منظومه شمسی به گمان دانش نوین ,از عمر جهان حدود000, 13 میلیون سال میگذرد و منظومه خورشیدی نیز حدود 560,4 ملیون سال میلیون سال عمر دارد. دانشمندان بر این باورند که باورند که پیدایش جهان که از شمار بس عظیمی منظومه کهکشانی تشکیل یافته , با عمل ویژه ای به نام انفجار بزرگ Big Bang آغاز گردیده است. فراوانی عنصر های ئیدروژن و هلیوم, یکی از ویژگی های آغاز آفرینش جهان بوده و عناصر سنگین تر در مراحل بعدی یعنی به دنبال انفجار ابرنواختران Supernova و غول های سرخ رنگ Red Giants تولید گردیده اند. ابرهای خورشیدی دانش نوین , آفرینش منظومه خورشیدی را فراورده موادی به نام ابر های خورشیدی Solar Nebula می شناسند. تا همین اواخر باور همگان بر این بوده که ابر های خورشیدی ترکیبی است از گونه های شهابواره فاقد ئیدروژن و هلیوم و گاز های نادر , بررسی های اخیر روی ایزوتوپ های ویژه ای چون ایزوتوپ16 o ناهنجاری هائی را در زمینه ایزوتوپ ابری ها نشان می دهد و نا همگن بودن آن ها را تائیید می نماید. گروهی ازدانشمندان بر این باورند که فعالیت ابر نواختران به پیدایش موادی که موجبات ناهنجاری و ناهمگنی تکاثف و انبوهش ابر های خورشیدی را فراهم می آورد منجر میگردد. گروهی دیگر بر این باورند که ناهنجاری ها ایزوتوپی در ذراتی که در مرحله انبساط ابرنواختران تولید گردیده اند , پیش موجود بوده است. بیشتر کیهان شناسان Cosmologists فرضیه ای را که نخستین بار در سال 1796 در زمینه کیهانزائی Cosmogony به وسیله پیرسیمون لاپلاس Pierre Simon Lapalme عرضه گردیده است, تایید می نمایند. این دانشمندان در تکمیل فرضیه لاپلاس معتقدند, در آغاز توده گازهای ابری شکلی که از جرم گسترده رقیق و داغی شکل نیافته, وجود داشته است . مزبور که از یک حرکت دورانی پیروی میکرده, تحت تاثیر گرانش خود منقرض گریده وبه مرور سردتر شدنده است . این توده که در آغاز کروی شکل بوده است در پی افزایش چرخش , شکلی بیضوی یافته و موارد درون آن به آرامی به سوی مرکز روان گردیده و توده ی مرکزی یا پیش خورشید Proto_ sun را پدید آورده است. نیروی ثقل توده مزبور که به مرور فزونی می یافته به تراکم هر چه بیشتر آن کمک نموده و در مقابل از حجم آن کاسته گردیده و دمای درونی آن به حد مساعد برای واکنش های دما هسته ای Thermonuclear Reactions فزونی یافت و سرانجام کره خورشید بدینسان که امروز میشناسیم پدید آمده. در زمینه پیدایش سیارات , نظرات گوناگونی وجود دارد که مجمل فقط دو تا از آن ها را که بیش از سایرین از ازش بررسی برخوردار است , مورد مطالعه قرار می دهیم. نخست نظریه پیدایش سیاره ای Proto_planet Theory و دوم نظریه ی خورده سیاره ای Planetesimal Theory . بنابر نظریه ی نخست , ناپایداری ثقل ابرها موجبات پیدایش توده های عظیم پیش سیاره ات را فراهم آورده است. نظریه دوم گویای آن است که رویش سیارات از برخورد و بهم پیوستن ذرات بسیار ریز بسیار ریز غبار آغاز گردیده و انبوهش و رشد تدریجی آنها نخست به پدید آمدن سیارکان و سپس به پیدایش سیارات انجامیده است. شاید منطقی باشد بپذیریم که , نظریهی نخست بیشتر در مورد سیاراتی مانند برجیس (مشتری) و کیوان (زحل) که از توده های عظیم گاز تشکیل یافته اند. صدق کرده و نظریه دوم در مورد گروه سیارات خاکی مانند تیر , ناهید, زمین و مریخ و غیره منظومه شمسی منظومه شمسی solar system از خورشید و هشت سیاره اصلی ( تیر یا عطارد Mercury , ناهید یا زهره , Venusزمین Earth , بهرام یا مریخ Mars , برجیس یا مشتری Jupiter , کیوان یا زحل Saturn , اورانوس Uranu است , حرکت سیارات و دیگر اجرام منظومه شمسی را کنترل می کند و میدان مغناطیس و تشعات s , نپتون Neptune ( و اقمار Satellites آنها و همچنین اجرام کوچکی بنام سیارکان Asteroids , دنباله داران Comets شهابوارها Meteoroids و قدری گازو غبارهای بین سیاره ای تشکیل یافته است. میان ثقل کره خورشید که فرمانروای این خانوادهRadiations آن نقش بس مهمی را به ویژه روی گازها و غبار های بین سیارات بر عهده دارد. قطر خورشید 000, 392 ,1 کیلومتراست که 109بار بزرگتر از قطر زمین وتقربیا ده برابر بیشتر از قطر بزرگترین سیاره منظومه شمسی یعنی برجیس است . جرم mass آن چیزی حدود 000, 330 برابر جرم زمین و تقربا هزارار برابر جرم برجیس یا مشتری است. با وجودی که خورشید8/99 درصد از جرم منظومه شمسی را از آن خود ساخته است, ولی با مقایسه حجم آن ( که 000,303 , 1 برابر حجم زمین ) و جرم آن (که حدود 330 هزار برابر زمین ) به خوبی متوجه میشویم که میزان تراکم وانبوهش به نسبت قابل ملاحظه ای کمتر از تراکم زمین بوده وبه چیزی حدود کمتر ازیک چهارم انبوهش زمین میرسد که خود منعکس کننده تفاوت کلی در ساختار کرات مزبور است . مدار سیارات و فاصله آن ها از خورشید planetary orbits & distances یوهان کپلر نخستین کسی است که در سال 1609 میلادی به بیضی شکل بودن مدار گردش سیارات پی برد مطابق این نظریه که نخستین قانون از قوانین سه گانه کپلر به شمارمی آید, مدار گردش سیارات به دور خورشید شکلی است بیضی که خورشید در یکی از دو کانون آن جای دارد و barycenter منظومه شمسی یعنی نقطه ای که بر مرکز واقعی خورشید منطبق نبوده و کمی نسبت به آن فاصله دارد گردش میکند. بربر قانون دوم کپلر , شعاع حامل سیاره ( یعنی خط واصل میان خورشید و سیاره ) در زمان های مساوی سطوح برابر می پیماید , به همین مناسبت سیارات هنگام عبور از نزدیکی خورشید سرعتر از زمانی که نزدیک آنها هستند حرکت می کنند. نقطه ای از مدار گردش هر سیاره که نزدیکترین فاصله از خورشید را داراست پری هلیون perihelion و آنکه دور ترین فاصله راداراست افلیون aphelion نام دارد. سومین قانون کپلر رابطه میان زمان گردش سیاره و فاصله متوسط آن را از خورشید بیان می دارد. اگر سال زمینی را به عنوان واحد اندازه گیری زمان و فاصله میان زمین تا خورشید یعنی واحد نجومی را واحد اندازه گیری فاصله محسوب داریم , 3 p2=a که در آن p زمان و a فاصله متوسط از خورشید است , بیان کننده سومین قانون از قوانین سه گانه کپلر خواهد بود. اندازه و شکل هر بیضی را بنابر دو کمیت یکی نصف قطرا طول و دیگری خروج از مرکز Eccentricity توصیف می نماید . سیارات نسبت به مدار زمین به دو دسته تقسیم می شوند : نخست سیاراتی که مدارشان درون مدار گردش زمین به دور خورشید قرار گرفته که به آن ها سیارات زیرین یا سفلی Inferior planets گفته می شود و دوم سیاراتی که مدارشان خارج از مدار گردش زمین است و به آن ها سیارات زیرین یا علوی Superior planets می گویند. سیارات زیرین هنگامیکه که در آسمان زمین مستقیما در برابر خورشید قرار میگرند , در حالت روبرویی یا مقابله opposition می گویند . چه سیارات زیرین و چه سیارات زبرین , هنگامی که در راستای زمین وخورشید واقع شوند , در مرحله ای بنام همسوئی یا مقارنه conjunction قرار میگیرند. چنان چهسیاره زیرین بین زمین و خورشید باشد مقارنه درونی و هرگاه خورشید بین زمین وسیاره قرار گیرد مقارنه بیرونی به وجود خواهد آمد . پدیده هایی چو صور یا اهله phases و گرفت ها eclipses محصول قرار گرفتن سیارات یا اقمار آنها نسبت به زمین خورشید است.
[ نجوم و اخترفيزيك ]
مقدمه
کره ماه که تنها قمر طبیعی زمین است، که پوشیده از سنگ بوده و قطرش یک چهارم قطر زمین میباشد. ماه ، نوری از خود ندارد اما نور خورشید را منعکس کرده و قابل رویت میشود. کره ماه پوشیده از غبار بوده ، آب و حیات در آن یافت نمیشوند. بخاطر جاذبه بسیار ضعیفش نمیتواند ذرات گاز را نگه دارد و بنابراین فاقد جو است. در سطح ماه هزاران گودال شهاب سنگی وجود دارند که گدازه آتشفشانی در بعضی از این گودالهای بزرگ تراوش کرده و باعث تشکیل دریا (ماریا) در سطح ماه شده است.
چنین به نظر می رسد که ماه پیش از تشکیل ، پوستهاش حالتی مذاب داشته است. سن قدیمیترین سنگی که از ماه به زمین آورده شده نشان میدهد که این پوسته حدود 4.48 میلیارد سال پیش تشکیل شده است. طی 500 میلیون سال بعد از تشکیل پوسته ، بمباران شدید شهاب سنگها باعث شکستگی ، تغییر شکل و ذوب مجدد پوسته شد. ضربات ناشی از دو شهاب سنگ عظیم اخیر باعث تشکیل دو حوزه (دریا) ارینتال و ایمبریوم شده اند. جو جاذبه سطحی ماه بقدری ضعیف است که نمیتواند مانع از فرار ذرات گاز به فضا شود. در نتیجه ، جرم کل جو کره ماه به اندازه جرم هوای درون یک استادیوم بسکتبال است. 
شکل گیری ماه
اثرات متقابل جاذبههای زمین و ماه بر همدیگر باعث افزایش مدت حرکت وضعی هر دو جسم شده است. بعنوان مثال ، زمانی مدت حرکت وضعی زمین (طول شبانه روز) فقط 10 ساعت بود، اما این زمان به 24 ساعت کنونی افزایش یافته است. اگر این روند همچنان ادامه پیدا کند، طول ماهها به 47 روز خواهد رسید. اما مقیاس زمانی این روند بسیار طولانیتر از طول عمر خورشید بوده ، بنابر این منظومه شمسی عمر کافی برای رسیدن به آن زمان را نخواهد داشت. قطر خورشید 400 برابر قطر ماه و فاصله آن از زمین نیز 400 برابر فاصله ماه از زمین است. این اتفاق تصادفی باعث میشود تا هم ماه و هم خورشید به یک اندازه به نظر رسیده و در هنگام کسوف تمام سطح خورشید گرفته شود. چرا ماه به روی زمین سقوط نمیکند؟
گودالها و دریاها
این گودال رگه دار که 84 کیلومتر (52 مایل)
قطر داشته و در جنوب غربی نیمه نزدیک ماه
قرار دارد ، "تیکو" نامیده می شود . تیکو دارای
دیوارهای بلند تراس دار و قلههای مرکزی
خورشید خود می درخشد، ماه را از این رو میبینیم که خورشید به آن میتابد. اگر آن روی ماه که به سوی ماست، بطور کامل مورد تابش خورشید قرار گیرد، ما ماه را بصورت قرص کامل و به عبارت دیگر در حالت بدر مشاهده میکنیم. اگر نور خورشید فقط قسمتی از آن روی ماه را که بسوی ماست در بر گیرد، ما ماه را بر حسب میزان تابش نور بصورت هلال باریک نوری ، نیم قرص و یا به صورت یک گلوله تقریبا گرد نورانی میبینیم. این پدیدههای نوری را فازها یا صورتهای مختلف ماه مینامند.
هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمیشود، زیرا در تابش شدید خورشید محو میگردد و علاوه بر این ، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمیگردد. این وضعیت را ماه نو مینامیم. اکنون ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه میدهد و پس از چند روز به طور محسوسی در سمت چپ و یا در شرق خورشید واقع میشود. در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه ، تحت تابش نور خورشید قرار میگیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب بصورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده میشود، مشاهده میکنیم، زیرا در این وضع ماه بعد از خورشید غروب میکند.
تقریبا یک هفته پس از ماه نو ، از دید ناظر زمینی ، ماه دقیقا از پهلو مورد تابش نور خورشید واقع میشود. در این حالت انسان نیمی از ماه را تاریک و نیم دیگر را روشن مییابد؛ این وضعیت نیم ماه افزاینده یا ربع اول نامیده میشود. دوباره یک هفته بعد ، ماه از دید این ناظر ، دقیقا در مقابل خورشید قرار میگیرد. در این حالت ماه به صورت قرص کامل نورانی میشود ، که به آن بدر (یا در اصطلاح عامیانه ماه شب چهاردهم) میگویند.
از این حالت به بعد از قطر قسمت نورانی ماه کاسته میشود. تقریبا هفت روز پس از بدر ، دوباره نیم ماه دوم یا ربع آّخر حادث میشود. ماه در این حالت از دید ناظر زمینی اکنون در سمت راست یا در غرب خورشید قرار دارد و به عبارت دیگر قبل از طلوع خورشید در آسمان صبحگاهی پدیدار میشود، تا بالاخره دوباره به وضعیت ماه نو میرسد. اهله ماه
خسوف و کسوف
خورشیدگرفتگی
تعریف و واژگان مرتبط
هندسهٔ مداری خورشیدگرفتگی
دفعات خورشیدگرفتگی
انواع خورشیدگرفتگی
ارتباط نوع خورشیدگرفتگی با سایهٔ ماه
B کسوف حلقوی در پشت سایه (ضد سایه)
C کسوف جزئی در قسمت نیمسایه
مسیر خورشیدگرفتگی
ادامه مطلب
| Design By : isfastro-club |
از همکاری سایر دوستان علاقمند استقبال میشود.
LinkDump
