دیگر پروژه‌ها

روح و فرصت ، دومین نسل مریخ نوردها به حساب می آیند. نسل اول در سال 1996 در رهیاب مریخ استفاده شد و سوجورنر نام داشت که اکتشافات آن در پروژه رهیاب (Pathfinder)در نوع خود بی نظیر بودند. ناسا اعلام کرد که سوجورنر فقط یک هفته بر روی سطح مریخ دوام می آورد. ولی مریخ نورد در حدود 90 روز کار کرد و به طور ناگهانی، ارتباط‌اش با زمین قطع شد. بعد از آن، دو مأموریت اصلی ناسا در سال های 1998 و 1999 با شکست مواجه شد. یک مدارگرد و مریخ نشین به همراه یک ریزکاوشگر در طول این دو مأموریت از بین رفتند. همین باعث شد ناسا درباره مأموریت های مریخ، کمی جدی تر بیندیشد.

کارهای ارزشمند مدارگرد اودیسه در هیاهوی اکتشافات روح و فرصت کم رنگ شده است، اما تصاویر و نقشه های ارزشمند این سفینه نیز ویژگی های منحصر به فرد خود را داشت. اودیسه برای انجام سه کار طراحی شده بود: 1- نقشه برداری شیمیایی و معدنی از سطح مریخ 2- جست وجو برای یافتن آب در زیر لایه هایی نازک از سطح. 3- اندازه گیری و تجزیه و تحلیل میزان تشعشعات محیطی و تعیین میزان تأثیر آن بر روی انسان.

اودیسه در سال 1380 پرتاب شد و از اواخر سال 1381 کار نقشه برداری خود را آغاز کرد. داده‌هایی که اودیسه از سطح مریخ فرستاده است، نیازمند سال ها مطالعه و تحقیق است. مریخ نشین انگلیسی بیگل۲ که همراه با مدارگرد سریع السیر مریخ، (Mars Express) متعلق به سازمان فضایی اروپا عازم سیاره سرخ شده بود، از کار افتاد. در نتیجه، امیدهای بی شمار محققانی که به دنبال داده های این مریخ نورد درباره شرایط زیستی مریخ بودند، نقش بر آب شد. در گزارشی که کمیته تحقیق ناسا در مورد این حادثه ارائه داد، مدیریت ضعیف، یکی از عوامل مؤثر در این شکست عنوان شده است.

به خاطر موفقیت هایی که دو کاوشگر روح و فرصت در سیاره سرخ داشتند، ناسا در حال برنامه ریزی مأموریت کاوشگر بعدی خود برای سفر به مریخ است. کاوشگر جدید، آزمایشگاه علمی مریخ یا ققنوس (Phoenix) نام دارد. این کاوشگر برای یافتن نشانه های حیات میکروبی در گذشته و حال سیاره مریخ یا می تواند خاک و سنگ های مریخی را به میزان سه برابر بیشتر از کاوشگرهای قبلی جمع آوری و تحلیل کند. این مأموریت، حاصل همکاری بین المللی در زمینه اکتشافات فضایی است. آژانس فضایی فدرال روسیه ، وزارت علوم و تحقیقات اسپانیا ، آژانس فضایی کانادا و مؤسسه ماکس پلانک آلمان،از جمله مراکزی هستند که در این پروژه تازه نقش دارند.

این کاوشگر قصد دارد برای اولین بار، روش های دقیق فرود را بر روی سطح مریخ به کار ببرد. یعنی پاسخ به این سؤال که آیا کاوشگرمی تواند خودش را بر روی سطح مریخ هدایت کند و فضاپیما قبل از باز شدن چتر نجات می تواند به بالای نقطه مورد نظر در مریخ پرواز کند و سپس فرود بیاید؟ قبل از فرود، فضاپیما باید چتر نجات و موشک های پس ران خود را آماده کند. این روش فرود، باعث می شود که کاوشگر در یک سطح۲۰ در۴۰ کیلومتری فرود بیاید. این مساحت، سه تا پنج برابر کوچک تر از منطقه فرود بر مریخ در مأموریت های گذشته است. آزمایشگاه علمی مریخ با شش چرخ و یک دوربین به کاوش خواهد پرداخت. این کاوشگر برخلاف کاوشگرهای دوقلو، یک دستگاه لیزر را برای تبخیر لایه نازکی از سطح صخره و تحلیل ترکیب عناصر مواد زیرین آن حمل خواهد کرد. سپس قادر خواهد بود تا نمونه های صخره و خاک این سیاره را جمع آوری و خرد کند و آن ها را برای تحلیل شیمیایی به محفظه آزمایش همراه کاوشگر منتقل کند.

طراحی این کاوشگر به گونه ای است که یک سری از ابزارهای علمی را برای شناسایی ترکیبات آلی مانند پروتئین ها، اسیدهای آمینه و سایر اسیدها و بازها که همگی از زنجیره کربنی به وجود آمده اند، به کار می برد. این مواد، از عوامل حیاتی زندگی هستند و با پیدا کردن آن ها در مریخ، می توان به اطلاعات تازه ای درباره حیات در این سیاره دست یافت. این وسیله همچنین ترکیباتی از قبیل گازهای اتمسفری را که ممکن است به فعالیت های بیولوژیکی مربوط باشند، شناسایی می کند. با استفاده از این ابزار، آزمایشگاه علمی مریخ، خاک و صخره های سیاره مریخ را با جزئیات بیشتر از قبل آزمایش خواهد کرد تا وجود آب و دی اکسیدکربن به صورت جامد، مایع یا گاز را در این سیاره مشخص کند. ناسا قصد دارد علاوه بر اطلاعات مأموریت های پیشین، بر مبنای تصاویر ارسالی از کاوشگر مدارپیمای مریخ که در سال 2006 شروع به کار می کند، مکانی برای فرود انتخاب کند.

نوشته شده در پنجشنبه 20 تیر1387ساعت 12:59 توسط | |